5651 Sayılı Kanun Kimi Bağlar?
5651 sayılı "İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun", halka açık ya da kurumsal internet erişimi sağlayan tüm tarafları kapsar. Kanun bu kişi ve kuruluşları iki temel kategoriye ayırır:
- Toplu Kullanım Sağlayıcıları (TKS): Kafeler, oteller, restoranlar, kütüphaneler, AVM'ler, havalimanları — yani misafir WiFi sunan her yer.
- Yer Sağlayıcıları ve Erişim Sağlayıcıları: İnternet altyapısı sunan veya içerik barındıran kurumlar.
Türkiye'de faaliyet gösteren bir şirketin kurumsal LAN veya WiFi ağı üzerinden çalışanlara internet erişimi sunması da kapsama girebilir. "Sadece kendi çalışanlarıma veriyorum, beni bağlamaz" yaklaşımı hukuki açıdan risklidir.
Hangi Logları Tutmak Zorunlu?
5651 Kanunu ve bağlı yönetmeliklere göre tutulması zorunlu olan kayıtlar şunlardır:
| Log Türü | Açıklama | Zorunlu mu? |
|---|---|---|
| Kullanıcı kimliği | TC kimlik, telefon no veya sisteme giriş bilgisi | ✓ Evet |
| Bağlantı başlangıcı | Kullanıcının internete bağlandığı tarih/saat | ✓ Evet |
| Bağlantı bitişi | Oturumun sonlandığı tarih/saat | ✓ Evet |
| IP adresi | Kullanıcıya atanan iç veya dış IP | ✓ Evet |
| MAC adresi | Cihazın fiziksel ağ adresi | ✓ Evet |
| Ziyaret edilen URL'ler | Tam URL kaydı HTTPS'de teknik olarak mümkün değil | ✗ Hayır |
| NAT/firewall logları | Kaynak IP → hedef IP eşlemesi | ✓ Evet (kurumsal) |
Kayıtların saklanma süresi en az 2 yıldır. Yetkili makamların talep etmesi durumunda bu kayıtların düzenli, okunabilir biçimde ibraz edilmesi zorunludur. "Elimde var ama açamıyorum" geçerli değildir.
Ceza Nasıl İşler?
5651 sayılı Kanun'un 7. maddesi, toplu kullanım sağlayıcılara yönelik yükümlülükleri ve yaptırımları düzenler. BTK, denetimler sırasında aşağıdaki ihlalleri tespit edebilir:
- Log kaydı hiç tutulmamış
- Loglar eksik veya bütünlüğü bozulmuş
- Saklama süresi (2 yıl) karşılanmamış
- İstenilen formatta ibraz edilememiş
Cezadan Öte: Hukuki Risk
Ceza yalnızca para değil. Ağınız üzerinden gerçekleştirilen bir siber suç, dolandırıcılık veya terörle ilgili içerik erişimi vakasında savcılık veya mahkeme log talep edebilir. Log olmadığında işletme sahibi:
- Suçu kimin işlediğini ispat edemez hale gelir
- Adli süreçte şüpheli konumuna düşebilir
- Tazminat davalarında savunmasız kalır
Log tutmak, hem yasal zorunluluk hem de en iyi savunma aracıdır.
BTK Denetim Süreci Nasıl İşler?
Denetimler iki farklı şekilde başlatılır:
-
Periyodik Denetimler
BTK düzenli aralıklarla toplu kullanım sağlayıcılarını denetler. Denetçiler işletmeye gelerek log kayıtlarını kontrol eder ve lisans belgelerini inceler.
-
Şikâyet Üzerine Başlatılan Denetim
Bir kullanıcı veya üçüncü taraf şikâyeti sonucunda BTK soruşturma başlatabilir. Bu tür denetimler anlık ve habersiz olabilir.
-
Adli Soruşturma Talebi
Savcılık veya mahkeme, belirli bir IP adresine ait bağlantı kayıtlarını talep edebilir. Bu durumda 24-72 saat içinde yanıt verilmesi beklenir.
-
İhlalin Tespiti ve Yaptırım
İhlal tespit edilmesi halinde BTK idari para cezası keser; tekrarlanan ihlallerde faaliyetin durdurulmasına kadar gidebilir.
Uyumlu Olmak Ne Anlama Gelir?
Yasal uyum için tek bir kutu işaretlemek yetmez. Sistem bütünüyle çalışmalıdır:
| Gereksinim | Açıklama | Durum |
|---|---|---|
| Log toplama | Tüm ağ cihazlarından merkezi syslog sunucusuna | Zorunlu |
| Kullanıcı kimliği | SMS doğrulama veya kimlik sistemi | Zorunlu |
| 2 yıl arşiv | Logların en az 24 ay saklanması | Zorunlu |
| Bütünlük doğrulama | TSA mühürü veya hash ile değişmezlik garantisi | Önerilen |
| Hızlı ibraz | Talep halinde 24-72 saat içinde teslim | Zorunlu |
| KVKK uyumu | Kişisel verilerin korunması beyanı ve rıza | Zorunlu |
CorpLog ile 5651 Uyumu
SkyVault CorpLog, 5651 uyumunu elle müdahale gerektirmeden sağlamak için tasarlanmıştır. Ağ cihazlarınızın syslog çıktısını merkezi olarak toplar, her kaydı TSA mühürüyle imzalar ve 2 yıllık arşiv zorunluluğunu otomatik yönetir.
- Syslog toplayıcı: Güvenlik duvarı, router, switch — hangi marka olursa olsun
- Otomatik arşiv: Kayıtlar düzenli aralıklarla sıkıştırılıp mühürlenir
- TSA zaman damgası: e-Tuğra ile bütünlük kanıtı
- Tarih/saat filtreli arama: Savcılık talebine dakikalar içinde yanıt
- PDF export: Resmi taleplere hazır belgeler